گره پیچیده قره‌باغ – آوای البرز

با این حال ، اکثریت مردم قره باغ ارمنی هستند و سرزمین مردم این منطقه ارمنستان به خاک جمهوری آذربایجان ضمیمه شد. اندکی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1992 ، قره باغ ، جمهوری خودمختار جمهوری آذربایجان ، با کمک ارمنستان اعلام استقلال کرد ، اما تاکنون هیچ کشوری ، حتی ارمنستان ، قره باغ کوهستانی را به رسمیت نشناخته است. اما این موضوع به یک جدال جدی در منطقه تبدیل شده است.

در آن زمان ، ارمنستان با کمک روسیه از قره باغ کوهستانی حمایت کرد و برای جلوگیری از حمله مستقیم آذربایجان به قره باغ ، هفت شهر حائل بین قره باغ و آذربایجان را اشغال کرد و نیروهای خود را در آنجا مستقر کرد.

بنابراین ، پس از این حادثه مشخص شد که مسئله قره باغ دو طرف دارد. یک قسمت مربوط به 7 شهر متعلق به ارمنستان است ، در حالی که این شهرها بخشی از تمامیت خاک آذربایجان هستند ، که حتی ارمنستان ادعا نمی کند. یک مسئله حقوقی نیز وجود دارد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، جمهوری خودمختار قره باغ کوهستانی از سایر کشورها مانند ازبکستان ، ارمنستان و آذربایجان استقلال اعلام کرد. روسیه در آن زمان اعلام کرد که قره باغ نتواند به دلیل ویژگیهای این کشور مانند سرزمین وسیع و جمعیت آن استقلال یابد ، اما قره باغ کوهستانی این ادعا را رد کرد

گفتگوها بین ارمنستان ، آذربایجان و روسیه هنوز ادامه دارد. اما قبل از حل این مشکل ، ابتدا باید 7 شهر متعلق به ارمنستان حذف شود. کلیه تلاشهای میانجیگری تاکنون توسط شورای امنیت سازمان ملل ، گروه مینسک به رهبری روسیه ، ایالات متحده و فرانسه و کشورهای همسایه مانند ایران با شکست مواجه شده است ، زیرا آنها نتوانسته اند اشغال هفت شهر آذربایجان را بالا ببرند. شورای امنیت سازمان ملل متحد تاکنون چهار قطعنامه صادر کرده است که در ابتدا خواستار آزادسازی شهرهای آذربایجان هستند ، بنابراین ارمنستان با استقرار نیروهای حافظ صلح راحت خواهد شد و آذربایجان به قره باغ قره باغ حمله نخواهد کرد. ادامه هید؛ اما ارمنستان این راه حل را نپذیرفته است.

از طرف دیگر ، گروه مینسک در سال 2007 جلسه ای را با پیشنهادات مشابه در مادرید برای آزادسازی چهار شهر اشغالی ارمنستان برگزار کرد ، سپس نیروهای صلح را مستقر کرد و سپس دو شهر ارمنستان را آزاد کرد و در مورد قره باغ قره باغ مذاکره کرد. ارمنستان هنوز این پیشنهاد را نپذیرفته است. لاوروف ، وزیر خارجه روسیه ، در سال 2016 نیز پیشنهادی مشابه در روسیه صادر کرد که ارمنستان مجدداً آن را رد کرد. به عبارت دیگر ، مدیریت مشترک آذربایجان و ارمنستان طرحی را برای استفاده در قره باغ کوهستانی ارائه داده بودند ، اما این طرح مورد تأیید قره باغ و ارمنستان قرار نگرفت.

متأسفانه ، درگیری ها همچنان ادامه دارد که جنگ اکنون از میدان به شهرها گسترش یافته و هر دو طرف عمدا یا سهوا شهرهای مسکونی و مناطق غیرنظامی را هدف قرار داده اند. در گنجا ، چندین خانه ویران شد و بیش از 20 غیرنظامی کشته شدند.

حوادث و حملات مشابه به اماکن غیرنظامی در قره باغ کوهستانی رخ داده است. در همین حال ، روسیه اخیراً برای پایان دادن به درگیری ها ساعت ها با وزرای خارجه دو کشور گفتگو کرده است. در شرایط فعلی ، جمهوری آذربایجان خود را مستحق صیانت از یکپارچگی سرزمین خود می داند و تعدادی سلاح برای این منظور خریداری کرده است.

از طرف دیگر ، ارمنستان به کشورشان به مردم ارمنستان و ارمنیان قره باغ کوهستانی قول داده است که منطقه آزاد خواهد شد و اتحادیه ارمنی ها تشکیل خواهد شد. بنابراین اینجاست که مشکل همچنان ادامه دارد. درگیری ها در مرز ایران شدت گرفته است ، اما موضع جمهوری اسلامی در مورد این حادثه هنوز مثبت است. ایران از طریق گفتگو با مقامات ارشد آذربایجان و ارمنستان یکی از اولین کشورهای منطقه است که به فساد پایان داده است.

سیاست فلسفی ایران بر چندین محور استوار است. نخست ، در چارچوب سیاست همسایگی ، ایران تمایل و اراده ای برای ایجاد روابط دوستانه و قوی با آذربایجان و ارمنستان دارد. دوم ، ایران اساساً مخالف نقض تمامیت ارضی کشورها است ، به همین دلیل است که تاکنون از تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان حمایت کرده و اساساً با جدایی طلبی ، به ویژه در پیرامون خود مخالفت کرده است.

از این نظر ، ایران از جدایی قره باغ از جمهوری آذربایجان حمایت نمی کند. جمهوری اسلامی ایران نمی تواند کاری جز پیگیری و اتکا به این سیاست ها انجام دهد. شورای امنیت سازمان ملل متحد باید براساس چهار مصوبه خود از سازوكارهای اجرایی خاص خود برای اجرای كامل برداشتن افرادی كه برای انطباق با بحران قره باغ در یكی از هفت شهر جمهوری آذربایجان كه مطابق با قطعنامه است ، استفاده كند.

* منتشر شده در روزنامه ایران. 1