نقش«مفصل‌بندی» مفاهیم در گفتمان انقلاب اسلامی

در نشست های گذشته ویژگی های «اسلام ناب» که نقطه محوری و شاخص محوری «گفتمان انقلاب اسلامی» است و شاخص های شناور آن مانند «آزادی»، «عدالت»، «اخلاق»، «معنویت» و «احترام»، «تقوای سیاسی» و «عقلانیت»، «و امید» و در این جلسه به «روشنی» اندیشه‌ها و نشانه‌های شناور انقلاب اسلامی می‌پردازم.
در پزشکی به این “تلفیق” می گویند. به معنای مفصل بین دو استخوان است. رباطی که استخوان ها را به هم متصل می کند. در پزشکی درباره این مفاصل بسیار بحث می کنند و گاهی می گویند همه انسان ها و موجودات زنده به خاطر همین مفاصل وجود دارند. اگر آنها نباشند، انسان ها حرکتی ندارند و کاری نمی توانند انجام دهند.
ورزشکاران را می بینید. دوندگانی که در مسابقات استقامت شرکت می کنند یا وزنه بردارانی که وزنه 300 کیلوگرم را بلند می کنند، این مهارت ها به وجود این مفاصل کمک می کند. در بدن انسان مفاصل بسیار فعالی مانند دست و پا وجود دارد، برخی از مفاصل وجود ندارند، اما آنها کار خود را به خوبی انجام می دهند، بنابراین انسان می تواند انواع کارها را انجام دهد.
گفتمان انقلاب اسلامی برای انتقال اندیشه ها و مفاهیم جاری خود از جمله «آزادی»، «عدالت»، «اخلاق»، «معنویت»، «عزت»، «تقوای سیاسی»، «عقلانیت» و … وضوح”. اگر به این «گفتمان» توجه کنیم، پیکربندی ایجاد کرده‌ایم که در آن می‌بینیم انقلاب در این زمینه شاهکاری کرده است.
انقلاب اسلامی در بحث «گفتمان» هنر بزرگی به خرج داد و توانست با آن لهجه نوشته های زیبایی بسازد. ترکیباتی که شاید اگر انقلاب اسلامی نبود به ذهن هیچکس نمی رسید. به این دلیل است که او نیامده است. البته در برخی قسمت ها نتوانستیم آن ترکیب ها را به خوبی حفظ کنیم. مشکل داره به قول معروف دیسکش خرابه.
«عدالت» و «آزادی» یکی از شعارهای اصلی انقلاب اول بود، انقلاب از عدالت و آزادی بسیار صحبت کرد، این آزادی برخلاف فلسفه لیبرالیسم و ​​سوسیالیسم است، معنای جدیدی دارد. اما ما نه تنها نتوانسته ایم این ترکیب را حفظ کنیم، بلکه آنها را از هم جدا کرده ایم، و اگر چه عدالت و آزادی یک ایده واحد هستند، اما با هم هستند و نمی توان آنها را از هم جدا کرد. آنها را از هم جدا کنید و هر دو را نابود کرده اید.
متأسفانه عده ای وارد محافل سیاسی ما شده اند و ژست روشنفکری گرفته اند و برخی ژست مذهبی. هر دو اشتباه هستند. برخی می گویند آزادی بدون عدالت. عده ای گفتند ما این آزادی را نمی خواهیم و شعار عدالت را سر دادند و به نام عدالت به قربانگاه آزادی رفتند، بعداً مقام معظم رهبری فرمودند عدالت و آزادی شعار طبیعی انقلاب است.
این ترکیبات پیشنهاد شده، به عنوان مثال، “آزادی معنوی”. ما در دنیا چیزی به نام آزادی معنوی نداریم. این آزادی واقعاً فیزیکی نیست. بی خدایی سطحی نیست. این همان عبادت خداست. در هیچ کجای دنیا وجود ندارد و هیچ کس ادعای آن را ندارد. یا «معنویت اخلاقی» و «معنویت عقلانی» این تداعی ها اصلاً در دنیا مطرح نیست. می گویند ما یک منطق داریم و آن عقلانیت ابزاری است. اما انقلاب می گوید ما دنبال منطقی هستیم که ریشه در معنویت و اسلام داشته باشد.
پیش از این، این اصطلاح چندان رایج نبود. روشنفکران کسانی هستند که از دین عبور کرده اند. چون به چه کسی می گویند روشنفکری که بر اساس منطق انسانی فکر می کند؟ به دین پایبند نیست. به او می گویند روشنفکر. اصطلاحی است در دنیای غرب به افرادی که از کلیسا و دین و خدا و پیامبر گذر کرده اند روشنفکر می گویند. در کشور ما قبل از انقلاب به برخی افراد غیرمذهبی دانشگاهی و تحصیلکرده، روشنفکر می گفتند. بعد از انقلاب این تعبیر به وجود آمد که ما روشنفکر دینی داریم. ما علم دینی داریم.
متأسفانه برخی با ادبیات فریبنده به علما و فرهیختگان دینی حمله کرده اند. امروز می گویند اینها پارادوکس است، جمع نمی شود. هر چند این نتایج انقلاب اسلامی است. برخی به راحتی تسلیم شدند و پذیرفتند و نتیجه چه شد؟ انگار که می خواهد ادعای روشنفکری کند باید از دین عبور کند، اما گفتند از آخوندها در مورد دین بپرسید، آخوند ما هم با قبول این که من آدم مذهبی هستم، می گوید من روشنفکر نیستم. من یک فرد متدین و یک عالم دینی هستم و این دوگانگی به وجود آمد. در واقع می‌خواهم بگویم که انقلاب اسلامی ترکیب‌هایی را تولید کرد، اما عده‌ای آمدند و این ترکیب‌ها را زیاد کردند و منزوی کردند.
یکی از این ترکیبات زیبا که انقلاب کرد تقوای سیاسی بود. حالا خیلی از اولیای ما می گویند این چیست؟ تقوای سیاسی یعنی چه؟ باکتی باکتی است. چرا سیاست را به آن اضافه می کنید؟ این نتیجه آن است که سیاستمداران فاسد ما چه مشکلاتی برای نظام و انقلاب ایجاد کرده اند.
مقوله عزت که در جلسه ای بحث کردیم، این عزت یک امر اخلاقی است، قدرت یک امر اخلاقی است. در عین حال یک امر معنوی است. در عین حال فرقه ای مبتنی بر عدالت است. چنین چیزی در دنیا شناخته شده نیست. آنها به ما می خندند که سعی کردیم این بحث را مطرح کنیم. بنابراین این حساسیت ها و تمهیدات ایجاد شده بین عناصر ایدئولوژیک انقلاب در واقع کار بزرگ انقلاب اسلامی است.
ارتباط بین اندیشه‌های بنیادین انقلاب این است که هیچ‌کدام به تنهایی نمی‌مانند. همه اینها مانند مهره هایی هستند که روی یک رشته تسبیح زده شده اند. در صورت جدا شدن باخت. بعد ما نمی توانیم بفهمیم. من یک اصلاح طلب هستم، دنبال آزادی هستم و اگر کسی بگوید با عدالت کاری ندارم، آزادی خود را از دست داده است. یعنی آنچه را که طلب می شود از بین می برد. این دیگر آزادی انقلاب نیست. انقلاب در گفتمان طوری تعریف نمی شود که یک اصولگرا بیاید و بگوید من دنبال عدالت هستم، کاری به آزادی ندارم، عدالت را از دست می دهد. زیرا یکی از مهره های تسبیح را که خیانت بزرگی به انقلاب اسلامی است، از دست می دهد.
منظور سعدی از اینکه انسان اعضای یک بدن هستند چیست؟ یعنی مردم به همدیگر آسیب نمی رسانند. اگر افراد در جامعه قرار گیرند، اگر در جامعه قرار گیرند، اگر یاور و یاور زیستی باشند، انسان معنای خودش را پیدا می کند. اما اگر مردان در جامعه متحد نشوند، اگر در این بیابان ها تنها زندگی کنند بدون اینکه یک بدن واحد تشکیل دهند، دیگر آن انسانیت شکل نمی گیرد. انسانیت انسان ها زندگی در جامعه است. اگر مردم را از هم جدا کنید، اصالت افراد را از بین می برید. مرواریدها را بردارید و این تک مرواریدها فایده ای ندارد.
بنابراین، هنگامی که این رابطه و دال ها و ایده های شناور مورد بحث قرار می گیرند، «جمهوری اسلامی» به حقیقتی تبدیل می شود که در هیچ کجا وجود ندارد. این حقیقت فقط اینجاست و این حقیقتی است که ما باید از آن دفاع کنیم.
متاسفانه عده ای در دنیا ما را با کلماتی مثل تروریسم معرفی می کنند که دنیا از آن متنفر است، چرا؟ ما نتوانستیم فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی را در قالب ترکیبی از این کلمات ارائه کنیم که بگوییم کشور ما کشوری با آزادی، عدالت، معنویت و آزادی است، ما به دنبال رفاه هستیم، می خواهیم اقتصاد بهتری داشته باشیم. عقل، اخلاق، احترام، امید و… داریم. تمام آنچه در جهان واقعی است، ما بهترین آنها را داریم. ما هم این انجمن را داریم. این ترکیب برای ما یک برند است. این انحصاری است. هیچکس دیگر. امکان یافتن هر یک از آنها وجود دارد. اما هیچ کجا این مجموعه آنقدر محکم، به هم پیوسته و جدی مرتبط نیست که نتوانیم آن را ارائه کنیم.
در بحث گفتارها تعبیر است، می گویند وحدت در کثرت. یعنی یک جور مفاهیم جمع داری، چیزهایی پراکنده داری که به هم می رسند و به هم می رسند. وقتی متحد شد موثر می شود. اگر مردها جمع شوند و یکی شوند، این وحدت مؤثر است. وقتی همه مردم قدرت خود را کنار هم بگذارند، یک قدرت تولید می شود.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: قبل از انقلاب هر کدام از کشورهای ما طعمه گرگ های تفکر لیبرال غربی بودند. امام آمد هر یک را به یکدیگر متصل کرد و به قول امام راحل «ید واحده» و به تعبیر قرآن «یدالله فوق ایدیهم» شد. وقتی این دست دست خدا شد دست دیگری بالای آن نخواهد بود. «اسلام علیه شماست نه بر شما» کی محقق می شود؟ در واقع زمانی که همه امت های مسلمان به اینجا می آیند تا متحد شوند. ظهور انقلاب اسلامی این پدیده را ایجاد کرد که پراکندگی را به وحدت تبدیل کرد و این وحدت مؤثر واقع شد.
ما نسبت به سبک زندگی مورد ادعای انقلاب اسلامی بسیار بی تفاوت بوده ایم تا این که سبک زندگی غربی و آزادی های غربی جلوی چشمان ما آمده است. تعداد کمی از فرزندان ما ادعای آن نوع سبک زندگی و آن نوع آزادی را دارند. حالا ایستاده ایم و کاری نمی توانیم بکنیم. ما این بحران را برای خودمان ایجاد کرده ایم و تقصیر کسانی است که به مفاهیم انقلاب، نتیجه انقلاب و یکپارچگی انقلاب توجه نمی کنند. آزادی سلب شده است. حالا به نسل جوان بگو آزادی در دین ماست. به تو می خندد، گوش نمی دهد. بگو دین سبک زندگی را آورده و شما را مسخره می کند.
امروز همه باید مراقب ارزش ها و آرمان های انقلاب باشیم و از هرگونه لغزش و تحریف آرمان های انقلاب جلوگیری کنیم. این ترکیب ها و تلفظ های انقلابی باید حفظ شود. یعنی انقلاب به عنوان ولی فقیه. در بیانیه آمده است. مرحله دوم بسیار خوب گفته شده است، انقلاب یعنی دگرگونی، پویایی، براندازی، تغییر اساسی. انقلاب یعنی این. انقلاب یعنی روح ناپایدار، ناپایدار و ناآرام. این روح ناآرام هرگز با آرامش، استراحت و بی تفاوتی روبرو نمی شود.
وی در پایان گفت: انقلاب اسلامی حتی پس از عقب نشینی نیز سازوکار انقلابی دارد. یعنی وقتی به نظام سیاسی رسید، به جمهوری اسلامی رسید، حکومت تشکیل داد، سبک زندگی درست کرد و در عین حال انقلابی است که بخشی از ترکیب بی نظیر اسلام است. انقلابی که در هیچ جای دیگری نخواهید دید، این وظیفه همه است. انقلاب اسلامی حفظ و حراست از این ترکیبات انحصاری است.